Poremećaji afektiviteta

Poremećaji afektiviteta

Poremećaji afektiviteta

Manično-depresivna stanja

Poremećaji afektiviteta (raspoloženja) su primarno oštećenja emocija, što dovodi i do značajnih promjena ostalih funkcija duševnog zdravlja pojedinca.Sindromi afektivnog poremećaja se karakterišu patološki povećanim ili smanjenim afektom (raspoloženjem). Uzrok nastanka poremećaja je nepoznat, ali se dovodi u vezu sa biološkim i psihosocijalnim faktorima. Afektivni poremećaji se javljaju u obliku manične epizode, bipolarnog afektivnog poremećaja, depresivne epizode, povratnog depresivnog poremećaja i perzistirajućeg afektivnog poremećaja (distimija i ciklotimija).

MANIČNA EPIZODA

Manična epizoda se manifestuje kao hipomanija, manija bez psihotičnih i sa psihotičnim simptomima.

Hipomanija je poremećaj afekta sličan maniji, ali je manje intenzivan. Kod hipomanije afekat je povišen ili razdražljiv do stepena koji je evidentno abnormalan za osobu koja ga ispoljava i traje najmanje četiri dana.Simptomi su: pojačana aktivnost ili fizički nemir, povečana govorljivost, teškoće u koncentraciji pažnje, smanjena potreba za spavanjem, pojačana seksualna energija, pojačano trošenje novca ili ispoljavanje drugih formi neodgovornog ponašanja i pretjerana familijarnost u društvu.

Manična epizoda se karakteriše abnormalnim i permanentno povišenim, ekspanzivnim i razdražljivim afektom.Često je afekat labilan, pa su vrlo brzi pomaci, kada se ispoljava ljutnja, ili čak, kratkotrajne pojave depresije.Ostali tipični simptomi manije su: pojačana psihomotorna aktivnost ili nemir, pojačan impuls za govor, ubrzan misaoni tok, subjektivni osjećaj povećane snage, sposobnosti, samopouzdanja ili ideje veličine, uključivanje u aktivnosti koje su nerazumne (trošenje novca, seksualna indiskrecija, opasna vožnja i dr.). Prva manična epizoda najčešće se javlja u ranim dvadesetim godinama života.

Kod manije bez psihotičnih simptoma afekat je povišen, ekspanzivan ili iritabilan, te potpuno abnormalan za osobu koja ga ispoljava.Barem tri simptoma od navedenih su prisutna: pojačana aktivnost ili fizički nemir, pojačana govorljivost (bujica riječi), bijeg ideja ili subjektivni osjećaj da misli brzo teku, gubitak normalne društvene inhibicije, smanjena potreba za spavanjem, povišeno samopouzdanje ili ideje veličine, rastrojenost ili stalne promjene u aktivnostima i planovima, nekritično ponašanje koje bolesnika izlaže riziku (npr. bezumno vozi auto) i značajno ispoljena seksualna energija i seksualna indiskrecija.

Manija sa psihotičnim simptomima karakteriše se istim ovim simptomima s tim što su ovdje prisutne  sumanute ideje (obični veličine), halucinacije (glasovi koji govore direktno bolesniku),  uzbuđenje, pretjerana motorna aktivnost i bijeg ideja do te mjere da se bolesnika ne može razumjeti ili nije dostupan za uobičajenu komunikaciju.

BIPOLARNI AFEKTIVNI POREMEĆAJ

Bipolarni afektivni poremećaj je obilježen dvjema ili s više epizoda kod kojih je nivo raspoloženja i aktivnosti bolesnika značajno poremećen.Simptomi su: povišeno raspoloženje, povećanje energije i aktivnosti (hipomanija ili manija) ili sniženo raspoloženje sa smanjenjem energije i aktivnosti (depresija). Bipolarni afektivni poremećaji se karakterišu jasnim izmjenama epizoda smanjenog i povišenog raspoloženja i remisijama. Prva epizoda kod muškaraca je manična, dok je kod žena depresivna.

DEPRESIVNA EPIZODA

Osnovna karakteristika depresivne epizode je da depresivni poremećaj traje najmanje dvije sedmice, a da do tada pacijent nikada nije ispoljavao hipomaničnu ili maničnu epizodu. Simptomi su: snižen afekat, smanjena energija, pad aktivnosti, redukcija kapaciteta za radost, interes i koncentraciju,  zamaranje,  poremećen san,  gubitak apetita, gubitak samopouzdanja, prisutne ideje krivice i bezvrijednosti, gubitak tjelesne težine, gubitak libida itd.

Depresivna epizoda može biti:

  • -blaga, sadrži dva do tri od navedenih simptoma,
  • -umjerena, obuhvata četiri ili više od navedenih simptoma,
  • -teška bez psihotičnih simptoma, sadrži nekoliko navedenih simptoma, koji su veoma izraženi, kao što su gubitak samopoštovanja, te ideje bezvrijednosti i krivice,
  • -teška sa psihotičnim simptomima, je identična sa prethodnom, ali bolesnik ispoljava i halucinacije, sumanute ideje itd.

POVRATNI DEPRESIVNI POREMEĆAJ

Karakteriše se ponavljanjem epizoda depresije bez epizoda povišenog raspoloženja.

PERZISTIRAJUĆI AFEKTIVNI POREMEĆAJI

Osnovna karakteristika ciklotimije je hronični ili rekurentni poremećaj afektiviteta, koji uključuje brojne epizode hipomaničnog ponašanja i blage ili umjerene depresije, ali sa slabije ispoljenim intenzitetom simptoma po čemu se razlikuje od bipolarog afektivnog poremećaja. Distimija je hronična ili rekurentna depresija.

TERAPIJA

Manična faza afektivnih poremećaja iziskuje urgentno liječenje u hospitalnim uslovima. Primjenjuju se neuroleptici, najčešće fenotiazini  i butirofenoni. Takođe se koriste i litijumove soli. U liječenju depresivne epizode koriste se triciklični antidepresivi (TAD) kao i inhibitori mono amino oksidaze (IMAO). Kod bipolarnih poremećaja obavezno je kombinovati antidepresive i litijum. Psihoterapija je korisna u tretmanu depresivnih bolesnika u kombinaciji sa biološkim metodama liječenja.

Poremećaji afektiviteta 5.00/5, (100.00%), 2
Don't be shellfish...Share on FacebookShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+