Endokrini Pankreas

Pankreas
Pankreas

Glavna uloga endokrinog pankreasa je u regulaciji šećera u krvi. Normalne vrijednosti šećera su 3,3 – 6,1 mmol/l.  Ako nivo šećera u krvi pređe 8.33-8,88 mmol (odnosno kad pređe transportni maksimum od 320 mg/l) dolazi do pojave šećera u mokraći – glikozurija. U regulaciji šećera u krvi učestvuje simultano više hormona:

  • Diabetogeni hormoni:  STH, STH-RF, glukortikoidi, kateholamini, glukagon
  • Antidiabetogeni hormoni: Insulin, Somatostatin

Insulin: je najvažniji hormon u regulaciji šećera, a pojavljuje se u dvije forme kao veliki 81AK – proinsulin i kao 51AK – little insulin.

  • Dejstvo: utiče na permeabilitet ćelija uvećavajući u njima sadržaj masti i monosaharida i tako snižava koncentraciju Å¡ećera u krvi i povećava utilizaciju glukoze. Drugo važno dejstvo je stimulacija sinteze glikogena tj odlaganje Å¡ećera iz krvi u depoe. Na lipde djeluje tako da povećava koncetraciju vezanih masnih kiselina.

U slučaju smanjenog lučenja izulina iz bilo kog razloga nastaje bolest:

Diabetes Mellitus

Pored smanjenog lučenja inzulina do njega dovodi i pojačana sekrecija diabetogenih hormona ili pak skraćenje djelovanja inzulina u krvi (smanjenje vremena poluživota) zbog oboljenja jetre i bubrega. Glukoza je u nemogućnosti da uđe u ćelije gdje treba da se iskoristi pa se povećava njena koncentracija u krvi. Povećava se osmotska koncentracija krvi što dehidrira ćelije. Kada koncentracija glukoze u krvi pređe prag reapsorpcije u bubrezima oko (320 mg/l) javlja se glukozurija i gubitak većih količina tečnosti iz organizma – pa se javlja pojačana žeđ uz poliuriju. Kako ćelije nemaju glukoze pokreće se nesvrsishodni mehanizam nastanka glukoze iz masnih materija i proteina – glukoneogeneza koja vodi u pojavku ketonskih kiselih tijela u krvi (ß hidroksibuterna kiselina, acetoacetatna kiselina i aceton) i ketonurije. Zatim još dolazi do pojačane sinteze tirglicerida i hiperlipemije (VDLD tipa 4 i 5). Hiperlipoproteinemija koja nastaje kod diabetesa vodi u arteriosklerozu što stvara oboljenja cirkulatornog aparata na različitim lokacijama:

  • Mozak – apopleksija
  • Srce – angina pektoris i infarkt miokarda
  • Bubreg – nefropatije
  • Udovi – suhe gangrene

Kod diabetesa kao komplikacija se može pojaviti dijabetična koma koja se dijeli u tri osnovna oblika:

  • Ketoacidootična koma – porast ketona u krvi, acidoza, gubitak Na i K, poliurija
  • Hiperosmotično hiperglikemična koma – nema ketoze samo gubitak velike količine tečnosti
  • Laktoacidotična koma – osnovni znaci su hipoksija miokarda i jetre

Oblici diabetes melitusa prema WHO:

  • Suspektni diabetes mellitus – u krvi manji od 5,6 mmol/l, glukozo tolerans test (optrećenje glukozom) uredan a patoloÅ¡ki kod infekcije, u trudnoći i poslje traume
  • Subklinički (Latentni) diabetes mellitus - glukoza u krv manja od 5,6 mmol/l, glukozo tolerans test patoloÅ¡ki,
  • Sumnjivi diabetes mellitus -  Å¡ećer u krvi veći od 7,3 mmol/l, glukozo tolerans test patoloÅ¡ki, urin normalan ili slabo pozitivan
  • Manifestni diabetes mellitus – Å¡ećeru krvi veći od 10,1mmol/l , glukozo tolerans test patoloÅ¡ki, urin patoloÅ¡ki

Prema vremenu nastanka

  • Juvenilni – izostajanje ili umanjena sekrecija inzulina
  • Diabetes odraslih – nesrazmjera između izlučenog i potrebnog inzulina (gojaznost)
  • Starački – kombinacija prethodna dva

Hipoglikemija

Hipoglikemiju dijelimo u dvije osnovne grupe

  • izazvana prekomjernom sekrecijom inzulina
  • neoplazme ß ćelija endokrinog pankreasa (karcinomi i adenomi),
  • hiperinzulizam kod novorođenčadi dijabetičnih majki
  • zakaÅ¡njela sekrecija inzulina kod dijabetičara
  • vegetatativna distonija sa hiperinzulizmom
  • ekstrainzularne hipoglikemije
  • smetnja razgradnje glikogena i glikoneogeneze zbog enzimskih poremećaja
  • poremećaj sekrecije hormona koji učestvuju u regulaciju Å¡ećera a nisu inzulini

Glukagon: Nema uticaj na pojava dibates mellitusa. Djeluje na mobilizaciju glikogena i pojačava glukoneogenzu. Aktivira lipaze i povećava slobodne masne kiseline u krvi

Endokrini Pankreas 3.00/5, (60.00%), 3
  • Share on Tumblr

One Response to Endokrini Pankreas

  1. Pingback: Mesne prerađevine loÅ¡e za pankreas | Medicina – Health

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>