Metabolizam bilirubina

metabolizam bilirubina

metabolizam bilirubina

Pri desteukciji eritrocita oslobađa se hemoglobin (slobodan hemoglobin), koji se odmah veže za bijelančevinu plazme -  haptoglobin. Komplex hemoglobin + haptoglobin im veliku molekulsku masu i zato ne može da prođe kroz glomerulski filtar. Samo vrlo jaki i nagli metabolički poremećaji oslobađaju toliko Hb, da ga ni haptoglobini plazme  ne mogu vezati, već Hb prolazi glomerulski filtar i javlja se hemoglobinurija.

U fizičkim uslovima Hb oslobođen iz eritrocita, ne stiže u plazmu, jer ga RES (jetra, slezina, kosna srž, limfni čvorovi) odmah prihvate.

  • Hb se razlaže na: hem + globin
  • od hema se odvoji Fe i ostaje protoporfrin
  • protoporfirin otvara lanac pirolskih jezgara, ovaj lanac predstavlja bilirubin (žučni pigment)

Bilirubin je u plazmi vezan za albumine, koji ga transportuju u jetru, gdje se odvija od albumina. U jetri se bilirubin konjuguje sa glukuronskom kiselinom i tako konjugovan se izlučuje u žuč. Nekonjugovan bilirubin nije rastvoran u H2O, već u mastima. Vezan za albumine seruma ne može da prođe kroz bubrežni filtat, pa ga neće biti u mokraći. Konjugovani bilirubin je rastvotljiv u H2O; može biti izlučen urinom. U završnom dijelu ileuma, bilirubin se pod dejstvom bakterija oslobađa glukuronske kiseline i prelazi u urobilinogen. Jedan njegov dio se izluči stolicom, a veći dio se ponovo apsorbuje i vraća u jetru. Ovaj urobilinogen jetra ponovo pretvara u bilirubin i izlučuje u žuč. To je enterohepatička cirkulacija urobilinogena.

PODIJELA ŽUTICE PREMA NAČINU NASTANKA

Razlikujemo se 3 tipa:

HEMOLITIČKI IKTERUS

  • Nastaje uslijed prekomijerne razgradnje eritrocita
  • Jetra nije sposobna da konjuguje i u žuč izluči sav stvoreni bilirubin.
  • Raste nekonjugovani bilirubin (indirektni)
  • U urinu neće biti bilirubina, dok je urobilinogen povećan ­
  • U stolici je ­količina žučnih boja povećana; hiperholična stolica

OPSTRUKCIJSKI IKTERUS

  • Nastaje uslijed mehaničke prepreke u žučnim putevima (kamen, tumor, Ca pankreasa)
  • Povećan Pa u žučnim putevima dovodi do prodiranja žuči  preko limfnih prostora jetre u ductus thotacicus,  pa u sistemski krvotok
  • Jetra dugo zadržava konjugacionu funkciju, konjugovani bilirubin se izlučuje urinom
  • U urinu količina urobilinogena postepeno opada, da bi sasvim nestao, a urin je taman kao pivo
  • Stolica je hipoholična, da bi postala sasvim bijela (aholična)

PARENHIMATOZNI IKTERUS

  • Nastaje kod oštećenja parenhim jetre (hepatitis, ciroza, lijekovi)
  • Hepatocit nije u stanju da  konjuguje svu količinu prispijelog bilirubina, tako da su  u krvi ­ i konjugovani i nekonjugovani bilirubin
  • U urinu je ­ konjugovani bilirubin, a vremenom se pojavljuje i urobilinogen
  • Stolica je hipoholična, a vremenom postaje normoholična

NAPOMENA: u krvi se bilirubin određuje van der Bergovom reakcijom. Pri tome se konjugovani bilirubin naziva i direktnim (jer se odmah prikazuje), a nekonjugovani je indirektni (jer se on dobija oduzimanjem od ukupnog bilirubina: direktni + indirektni = ukupni)

DIFERENCIJALNO DJAGNOSTIČKI:

PARAMETAR HEMOLITIČKA PARENHIMATOZ. OPSTRUKCIJSKA
Konjugovan (krv) ­ ­
Nekonjugovan (krv) ­­
Bilirubin u urinu Konjugovani ­ ­
Urobilinogen ­ ­ /
Stolica Hiperholična Hipoholična Aholična

 

  • žutica je hiperbilirubinemija koja se vidi pregledom
  • Holestaza je redukcija protoka žuči
  • Gilbertov sy: porast bilirubina zbog poremećaja njegovog prihvatanja na nivou hepatocita

LABORATORIJSKI NALAZI U HEPATOLOGIJI

Testovi za bilirubin

  • bilirubin u serumu
  • bilirubin u urinu
  • žučne kiseline
BILIRUBIN:
  • u acc bolestima porast bilirubina je nevažan, jer brzo prestaje
  • u chr bolestima duži i znatan porast je važan
  • stalno visoke vrijednosti=hepatička opstrukcija
  • porast indirektnog=hemoliza
  • u žutici, porast bilirubina , praćen je porastom AP, GAMA GT

Testovi za hepatocelularno oštećenje

  • AST, ALT
  • SGOT, SGPT
  • LDH

TRANSAMINAZE:

  • Najviše rastu u acc virusnom hepatitisu;
  • umijereno rastu u manje izraženoj nekrozi jetre (chr hepatitisi, neaktivne ciroze);
  • mali porast prati gojaznost, masnu jetru, alkohol, bilijarnu opstrukciju
  • SGPT je specifična za oboljenja jetre (SGOT raste i u bolestima mišića i u infarktu miokarda)
  • Postojanje prepreke oticanju žuči
  • alkalna fosfataza (AP)
  • GAMA glutamil transferaza
  • AP:najviše raste u biljijarnoj opstrukciji, primarnim i metastatskim tumorima jetre, holestazi zbog lijekova, infektivnoj mononukleozi, bilijarnoj cirozi
  • GAMA GT: raste u gotovo svim oboljenjima jetre, posebno u alkoholnom oboljenju; u intrahepatičkoj holestazi i metastatskim tumorima jetre

Sintetska funcija jetre

  • albumini
  • serumski proteini = elektroforeza
  • protrombinsko
  • parcijalno tromboplastinsko vrijeme
  • ALBUMIN: u odmakloj bolesti jetre uobičajen je pad vrijednosti
Metabolizam bilirubina 2.67/5, (53.33%), 3
Don't be shellfish...Share on FacebookShare on TumblrTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+

Odgovori

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Nužna polja su označena s *

Možete koristiti ove HTML oznake i atribute: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>